Dzieci ze swej natury są istotami bardzo ruchliwymi :). Obserwowanie ich zabaw i radości jaka z tego płynie to miód na serce każdego rodzica. Niestety, czasem podczas tych radosnych chwil zdarzają się również wypadki. Ze smutkiem stwierdzam, że rodzice najczęściej nie wiedzą co robić w sytuacji gdy ząb został wybity, a w tym przypadku czas i prawidłowe postępowanie mają kluczowe znaczenie dla skuteczności leczenia stomatologicznego. Co zrobić gdy nieoczekiwanie dziecko przyniesie nam swój złamany lub wybity ząb? Jak postępować w przypadku urazów zębów u dzieci? Przekonajcie się.

1.Jakie urazy zębów mogą występować u dzieci?

W wyniku urazu zęba u dzieci może dojść do jego złamania lub zwichnięcia, które oznacza całkowite przemieszczenia zęba poza zębodół (potocznie zwane „wybiciem”). U dzieci poniżej 2. roku życia dochodzi do wtłoczenia zęba mlecznego w głąb kości wyrostka zębodołowego. Wymaga to usunięcia wtłoczonego zęba mlecznego aby uchronić zawiązki rozwijającego się zęba stałego.

2.Co zrobić gdy dziecko wybije ząb?

Przede wszystkim zachować zimną krew! A gdy pierwsze emocje opadną spokojnie zastanowić się, gdzie znajduje się najbliższy gabinet stomatologiczny. Jeśli dojdzie do urazu zęba koniecznie jak najszybciej zabierz dziecko do dentysty!

  • Jeśli znalazłeś wybity ząb, złap go za koronę
  • Nie dotykaj korzenia!
  • Opłucz ząb zimną wodą, tak aby usunąć zabrudzenia. Nie pocieraj go!
  • Zatamuj krwawienie uciskając uszkodzone miejsce gazikiem lub ligniną
  • Zadzwoń do swojego lub najbliższego stomatologa i uprzedź o tym, że już do niego jedziesz aby miał czas na przygotowanie się do zabiegu.

Na czas dojazdu do stomatologa ząb musi być odpowiednio przechowywany. Konieczne jest  umieszczenie zęba w wilgotnym środowisku, ponieważ jego wyschnięcie skutkuje obumarciem żywych tkanek już w przeciągu 30 minut. Odpowiednie zabezpieczenie zęba znacząco zwiększa szansę na powodzenie leczenia replantacyjnego. W tym celu włóż ząb do woreczka/pojemniczka z :

  • solą fizjologiczną
  • mlekiem (przedłuża żywotność zęba do 3-6 godzin)
  • płynem do soczewek(przedłuża żywotność zęba do godziny)
  • białkiem jaja kurzego
  • wodą kokosową
  • płynem transportowym dedykowanym wybitym zębom( jeśli mamy możliwość szybkiego dostępu do apteki).

Nie przechowujemy zęba w suchym środowisku ani w czystej wodzie. Woda jest roztworem hipotonicznym i powoduje lizę komórek zęba.

Starszemu, współpracującemu dziecku możemy polecić aby włożyło ząb z powrotem do zębodołu i zagryzło chusteczkę higieniczną aby unieruchomić ząb, lub do przedsionka jamy ustnej aby ząb stale miał kontakt ze śliną dziecka.

Jeśli uszkodzony ząb był zabrudzony ziemią, u dziecka należy wdrożyć profilaktykę przeciwtężcową!!!

3.Co zrobić gdy dziecko złamie ząb?

Postępowanie w przypadku odłamania fragmentu zęba jest identyczne jak w przypadku wybicia. Złamany fragment zęba może zostać z powrotem przyklejony (nadbudowany). Aby taki zabieg miał szansę na powodzenie znajdź złamany fragment a następnie postępuj jak w punkcie 2 a następnie jak najszybciej udaj się do stomatologa.

4.Jak często dochodzi do urazów zębów?

Urazy dotyczą 30% dzieci z ząbkami mlecznymi oraz ok 22% dzieci z zębami stałymi do 13. roku życia. Statystycznie najczęściej urazy, do których dochodzi podczas zabaw dotyczą jednego zęba.

5.Czy złamany/wybity ząb można uratować? Czy dentysta będzie w stanie odbudować utracony ząb?

Urazy zębów mogą mieć różne skutki: pęknięcie lub odłamanie szkliwa, złamanie lub odłamanie korony, złamanie korzenia itd. Ząb może być również nadwichnięty, wtłoczony lub przesunięty. Jeśli doszło wyłącznie do ułamania zęba, może wystarczyć jednie uzupełnienie kosmetyczne ubytku lub leczenie kanałowe. Postępowanie jakie wdroży stomatolog będzie zależało od wielu czynników- rodzaju uzębienia, typu urazu, czasu jaki upłynął od urazu itd. Stomatolog zbada stan zębodołu  i jeśli uzna, że nie ma przeciwskazań, może on wykonać zabieg replantacji.

6.Co to jest replantacja?

Replantacja to zabieg polegający na ponownym wprowadzeniu wybitego zęba do zębodołu. Po zabiegu ząb musi być unieruchomiony szyną przez 1–2 tygodni. Im szybciej po wybiciu zęba dziecko znajdzie się na fotelu dentystycznym, tym większa szansa, że replantacja zakończy się powodzeniem. Największe szanse na sukces zabiegu mamy do 30-60 minut od wydarzenia.

Zabieg replantacji  dotyczy jedynie zębów stałych. W przypadku zębów mlecznych nie jest wykonywana replantacja.

Aby uniknąć zakażeń i przyspieszyć gojenie tkanek, po zabiegu stomatolog może zalecić osłonową profilaktykę antybiotykową oraz korzystanie z płukanek z chlorheksydyną. Poza tym przez kilkanaście dni po zabiegu konieczne jest stosowanie diety półpłynnej. Po zabiegu replantacji bardzo istotne jest dbanie o  odpowiednią higienę jamy ustnej.

7.Jakie objawy świadczą o tym, że zabieg się nie udał? Co robić gdy replantacja się nie uda?

Jeżeli dziecko skarży się na ból, zgłasza, że replantowany ząb się rusza lub ma zaburzenia czucia to sygnał, że coś jest nie tak. W takiej sytuacji należy czym prędzej zgłosić się do dentysty, który wykona badanie RTG aby ocenić ząb. Nawet jeśli dziecko nie zgłasza objawów, wizyty kontrolne po zabiegu replantacji zębów powinny się odbywać przez pierwszy miesiąc przynajmniej raz w tygodniu. Następnie jest zalecana kontrola po 3 i 6 miesiącach. Zdjęcie rentgenowskie należy wykonać po 1., 3. i 6. miesiącach od zabiegu. W przypadku gdy replantacja zakończy się niepowodzeniem stomatolog indywidualnie dobierze metodę uzupełnienie braków zębowych (mosty, protezy, implanty).

8.Które dzieci są bardziej narażone na wybicie zęba?

Urazy zębów najczęściej dotyczą dzieci z różnego rodzaju niepełnosprawnością fizyczną  lub padaczką. Warto jednak uzmysłowić sobie, że również dzieci z wadami zgryzu są bardziej narażone na urazy zębów. Dlatego ważne jest leczenie wad zgryzu u dzieci.

9.Jakie mogą być skutki „wybicia” zęba?

Skutki urazu zęba zależą od tego z mamy do czynienia z zębem mlecznym czy z zębem stałym.

„Wybicie” zęba mlecznego może powodować:

  • Nieprawidłowe wyrzynanie się zębów stałych
  • Wady zgryzu
  • Nieprawidłowy rozwój kości i mięśni twarzy

„Wybicie” zęba stałego może powodować:

  • trudności z mówieniem, gryzieniem, połykaniem
  • upośledzenie narządu żucia
  • przemieszczanie się pozostałych zębów
  • wady zgryzu
  • zaburzenia stawu skroniowo-żuchwowego.
  • bóle głowy
  • bóle kręgosłupa
  • zaburzenia mowy
  • zaburzenia układu trawiennego

Nie każdy uraz musi wiązać się z późniejszymi konsekwencjami. Jednak może się jednak zdarzyć, że po urazie zęba dojdzie do przebarwienia korony, zahamowania rozwoju korzenia zęba a nawet zaniku kości.

Dlatego zęby po urazie powinny być często i długo kontrolowane, ponieważ toczące się w ich obrębie procesy chorobowe mogą przebiegać zupełnie bezboleśnie.

10.Jak zapobiegać urazom zębów?

  • Leczyć wady zgryzu
  • Używać kasków ochronnych
  • Używać ochraniaczy na zęby (dotyczy dzieci uprawiających sporty kontaktowe)

Utrata zęba to nieprzyjemne doznanie dla dzieci ze względów estetycznych i funkcjonalnych. U dziecka, które utraciło ząb zabieg replantacji umożliwia dalszy prawidłowy rozwój zgryzu i łuków zębowych. Ważne aby w sytuacji gdy dojdzie do urazu zęba nie tracić głowy. A po przeczytaniu powyższych wskazówek jestem pewna, że z resztą sobie poradzicie 🙂

Pozdrawiam

S.

 

Jeśli zastanawiasz się jak dbać o zęby mleczne, zapraszam do lektury wpisu: Tańcz szczoteczko, tańcz… O ważnej roli zębów mlecznych i metodach zapobiegania próchnicy u dzieci.

Jestem pewna, że zainteresują Cię również wpisy:

Co frustruje pediatrę w gabinecie lekarskim? 10 powodów dla których pediatrzy załamują ręce.

Witamina D – 10 najczęstszych wątpliwości, które rodzice pragną rozwiać w gabinecie pediatry

Kropelki na wagę złota czyli słów kilka o tym jak prawidłowo i skutecznie pobierać mocz u dzieci